Geografski zavičajnik

OVČAR – PASTIRSKOG IMENA

GEOGRAFSKI ZAVIČAJNIK (14)

OVČAR – PASTIRSKO IME

01 Ovcar foto Sasa Savovic, 2012
Ovčar, foto: Saša Savović, 2012

 

Planina Ovčar suvereno dominira nad meandrima Zapadne Morave i dolinom oko Čačka. Kao i druge planine u ovom delu Srbije ona nije previše visoka, svega 985 metara nadmorske visine.

Toponim Ovčar više je nego jasan, srpskog je porekla i govori o gajenju i napasanju ovaca na ovoj planini, stočarstvu kao važnoj privrednoj delatnosti. Tako je bilo vekovima, pa i pre dolaska Srba na ove prostore, o čemu prvi materijalno dokaz imamo upravo na lokalitetu Kulina u srcu Ovčarsko-kablarske klisure.

01 Ovcar pogled sa Kablara foto Slavuj
Ovčar, pogled sa Kablar, foto: Slavuj

Naime, bliža i dalja okolina Ovčarsko–kablarske klisure obiluje toponimima koji i danas čuvaju stare vlaške (romanske) nazive. Ime sela Negrišora ili toponima Korona kod manastira Sretenje nisu slovenskog, već romanskog porekla.markica-geografski-zav-za-projekat

U nauci, domaćoj i stranoj, odavno je zapaženo prisustvo većeg broja vlaških toponima na području Zapadne Srbije. Postoje i pojedini nazivi predeonih celina koji su izvedeni iz grčkih reči. Dakle, sva ova imena govore o snažnom prisustvu preslovenskog romanskog stanovništva, ali i uticaju grčkog jezičkog područja. Ostaje nepoznato koliko su možda mnogobrojni monasi brojnih manastira u klisuri imali uticaj na davanje ovih imena, a koliko je nasleđe preslovenskog romanskog stanovništva ostalo ukorenjeno posle toliko vekova od dolaska Slovena na ovo područje.

(A. Loma, „Iz toponimije Srbije”, Onomatološki prilozi VI, Beograd, 1985, str. 110–112, 115–117); Z. Pavlović, „Analiza imena reka u slivovima Srbije u kojima je vidan rumunski uticaj”, Onomatološki prilozi XI, Beograd, 1990, str. 75, 77).

Dr Miloš Timotijević, istoričar, muzejski savetnik Narodnog muzeja u Čačku

 

Ostavite odgovor